Strategische Aanpak Batterijen 2025: van beleidskaders naar concrete kansen voor de opslagsector

Batterijen zijn in korte tijd uitgegroeid tot een sleuteltechnologie voor zowel het energiesysteem als de economische weerbaarheid van Nederland. Vanwege het belang van batterijen als sleuteltechnologie voor de energie- en mobiliteitstransitie is de Nederlandse batterijenstrategie in 2020 van start gegaan. In december is een Kamerbrief gestuurd als evaluatie op de stappen die zijn gemaakt met de strategische aanpak. De evaluatie gaat in op de volgende vijf pijlers: leveringszekerheid, circulariteit, veiligheid, economische kansen en systeemintegratie. Voor ESNL is vooral van belang in hoeverre deze acties leiden tot voorspelbaar beleid, betere randvoorwaarden voor investeringen en versnelling van projecten.

Kamerbrief over voortgang strategische aanpak batterijen december 2025

Grondstoffen: strategische autonomie als randvoorwaarde voor groei

De beschikbaarheid van kritieke grondstoffen vormt een structurele randvoorwaarde voor de opschaling van batterijopslag. Binnen de Nationale Grondstoffenstrategie en de Europese Critical Raw Materials Act zet Nederland in op het verminderen van strategische afhankelijkheden, onder meer via waardeketenanalyses, pilots voor strategische voorraden en internationale partnerschappen. Met de oprichting van het Nederlands Materialen Observatorium begin 2025 is een belangrijke stap gezet in het structureel monitoren van kwetsbaarheden in grondstofketens

Voor ondernemers in de batterijsector is dit vooral relevant omdat grondstoffenzekerheid en prijsvolatiliteit directe invloed hebben op businesscases. Hoewel deze acties zich primair upstream in de keten bevinden, bepalen ze mede of opschaling in Nederland economisch haalbaar blijft. De inzet op meer verwerkingscapaciteit in Europa, zoals raffinage en recycling, is daarbij cruciaal: zonder deze capaciteit blijft Europa afhankelijk van externe markten, met alle geopolitieke risico’s van dien.

Tegelijkertijd blijft dit voor de meeste opslagontwikkelaars een indirect dossier. De belangrijkste meerwaarde zit op dit moment in het lange termijnperspectief: een stabieler grondstoffenbeleid vergroot de investeringszekerheid voor grootschalige opslagprojecten en systeemintegratie.

Circulariteit: van regelgeving naar uitvoerbare ketens

De implementatie van de Europese Batterijenverordening vormt een van de meest impactvolle dossiers voor bedrijven in de sector. Deze verordening stelt vergaande eisen aan onder meer herkomst, recyclebaarheid, hergebruik en informatievoorziening. In 2025 en 2026 ligt de focus op nationale implementatie en de inrichting van producentenverantwoordelijkheid voor industriële batterijen, waaronder stationaire opslagsystemen vallen

Voor ondernemers is vooral van belang hoe deze verplichtingen praktisch worden ingericht. Op dit moment is nog niet duidelijk of producenten en importeurs van industriële batterijen hun verantwoordelijkheden collectief kunnen organiseren. Die onzekerheid raakt direct aan kosten, administratieve lasten en risicoverdeling binnen de keten. ESNL-leden signaleren dat heldere uitvoeringskaders en tijdige communicatie cruciaal zijn om investeringen niet te vertragen.

Daarnaast zet het kabinet in op het verminderen van batterijbranden bij afvalverwerkers. Hoewel dit primair een afval- en veiligheidsvraagstuk lijkt, heeft het directe consequenties voor ontwerpkeuzes, labeling en end-of-life-logistiek van opslagsystemen. Voor de sector is het van belang dat hier wordt toegewerkt naar werkbare oplossingen die veiligheid verhogen zonder disproportionele kosten te introduceren.

Veiligheid: normering als noodzakelijke basis voor opschaling

Veiligheid blijft een randvoorwaarde voor maatschappelijke acceptatie en vergunningverlening van batterijopslag. In 2025 is verder gewerkt aan het verankeren van PGS 37-1 en 37-2 in de Omgevingswet, evenals aan internationale afstemming van veiligheidsnormen Het kabinet heeft in voortgangscommunicatie aangegeven dat eind 2026 de conceptregelgeving ter consultatie aangeboden moet worden rond deze verankering, met als doel dat de daadwerkelijke juridische opname en daarmee verplichting in 2027 ingaat via het Bal (Besluit activiteiten leefomgeving).

Voor ontwikkelaars en exploitanten betekent dit dat veiligheidskaders steeds consistenter worden toegepast, wat op termijn kan bijdragen aan snellere vergunningprocedures.

Tegelijkertijd bevindt de sector zich in een overgangsfase. Lokale overheden en veiligheidsregio’s passen normen nog niet altijd uniform toe, wat leidt tot verschillen in eisen tussen gemeenten en provincies. Dit vergroot de onzekerheid voor projectontwikkelaars, zeker bij grootschalige of innovatieve opslagconcepten.

Nieuw en expliciet opgenomen is de aandacht voor cyberveiligheid van batterij-energiesystemen. Met de toenemende digitalisering en aansturing op afstand worden opslagsystemen onderdeel van het bredere cybersecuritydomein, onder andere via de Cyber Resilience Act en NIS2-richtlijn. Voor ondernemers betekent dit dat cybersecurity niet langer een optioneel IT-thema is, maar een integraal onderdeel van systeemontwerp, aanbestedingen en exploitatie.

Economische perspectieven: van ‘call to action’ naar ‘call to accelerate’

Een centrale boodschap uit de voortgangsbrief is dat de Nederlandse batterijsector de fase van verkenning voorbij is. De overheid verschuift nadrukkelijk van een oproep tot actie naar een oproep tot versnelling. De inzet ligt op het versterken van het Nederlandse batterijecosysteem via publiek-private samenwerking.

Met een NGF-subsidie van circa € 7,6 miljoen in 2025 vervult BCC-NL een sleutelrol in kennisdeling, human capital en internationalisering. Voor ondernemers vertaalt zich dit in betere aansluiting op Europese programma’s, meer zichtbaarheid in internationale waardeketens en ondersteuning bij opschaling.

Daarnaast wordt fors ingezet op innovatie via de Nationale Technologiestrategie en het Nationaal Groeifonds. Programma’s zoals Material Independence & Circular Batteries en NXTGEN Hightech ondersteunen concrete productielijnen voor onder andere vaste-stofbatterijen, ijzer-luchtbatterijen en batterijmodules

Voor bedrijven in energieopslag betekent dit dat Nederland zich nadrukkelijk positioneert op toekomstige technologieën en systeemtoepassingen, in plaats van bulkproductie van standaardcellen. ESNL benadrukt dat substantiële en consistente overheidsstimulering essentieel is voor de opschaling van productie van opkomende batterijtechnologieën. Zonder langdurige en voorspelbare ondersteuning in de zogenoemde valley of death tussen innovatie en commerciële uitrol komt Europese productiecapaciteit niet tot ontwikkeling in Nederland en breder in Europa.

Internationale positionering: marktkansen voorbij de landsgrenzen

Omdat de batterijwaardeketen per definitie internationaal is, zet het kabinet in op een gerichte internationale strategie. In 2025 is BCC-NL toegetreden tot de Batteries European Partnership Association (BEPA), waardoor Nederland structureel is aangesloten op Europese besluitvorming rond batterijen

Voor ondernemers is dit relevant omdat Europese standaarden, subsidieregelingen en marktontwikkeling steeds meer in Brussel worden bepaald. Daarnaast worden bilaterale samenwerkingen versterkt, onder meer met Frankrijk en Duitsland, en is er specifieke aandacht voor samenwerking met Aziatische landen zoals Zuid-Korea. Deze inzet moet Nederlandse bedrijven toegang geven tot markten, productieketens en kennis die noodzakelijk zijn om internationaal concurrerend te blijven.

Batterijen in het energiesysteem: flexibiliteit als kernwaarde

Binnen het energiesysteem wordt batterijopslag expliciet gezien als een van de sleuteloplossingen voor flexibiliteit, leveringszekerheid en het mitigeren van netcongestie. De overheid benadrukt dat batterijen congestieneutraal kunnen worden aangesloten. ESNL wil benadrukken dat energieopslagsystemen juist een congestieverzachtende werking kunnen hebben en dat er vanuit de markt brede bereidheid bestaat om afspraken te maken die waarborgen dat batterijsystemen de netcongestieproblematiek niet verergeren.

Voor opslagontwikkelaars is dit een cruciaal punt. Enerzijds benadrukt het de rol van batterijen als systeemdienstverlener, anderzijds laat het zien dat aansluiting en marktparticipatie steeds sterker afhankelijk worden van slimme inpassing, contractering en afstemming met netbeheerders. Tegelijkertijd onderzoekt de ACM of tariefstructuren kunnen worden aangepast om flexibel netgebruik financieel te belonen, wat nieuwe verdienmodellen mogelijk kan maken.

Vooruitblik: wat betekent dit voor ondernemers?

De Strategische Aanpak Batterijen 2025 laat zien dat de overheid inzet op een stevig beleidsfundament voor de batterijsector, maar ook dat veel acties zich nog in een uitwerkingsfase bevinden. Voor ondernemers ligt de uitdaging in het anticiperen op nieuwe normen, het benutten van innovatie- en financieringsinstrumenten en het positioneren binnen Europese en internationale ketens.

De komende herijking van de Nationale actieagenda batterijsystemen in 2026 wordt daarbij een belangrijk moment. Dan moet blijken in hoeverre beleid daadwerkelijk leidt tot versnelling op projectniveau. Voor ESNL en haar leden blijft het essentieel om betrokken te blijven bij deze trajecten, zodat regelgeving en beleidsinstrumenten aansluiten bij de praktijk van een snelgroeiende en steeds professioneler wordende energieopslagsector.