ACM-jaarplan 2026 onderstreept sleutelrol flexibiliteit in toekomstig energiesysteem

Het jaarplan van de Autoriteit Consument & Markt voor 2026 maakt duidelijk dat flexibiliteit en energieopslag niet langer randvoorwaarden zijn, maar centrale bouwstenen van het toekomstige energiesysteem. In haar nieuwe jaaragenda Focus op Energie 2026 schetst de toezichthouder hoe zij regelgeving, marktontwikkeling en toezicht wil inzetten om het elektriciteitssysteem wendbaarder en betrouwbaarder te maken.

Flexibiliteit als structurele systeemoplossing

Volgens de ACM staat de energietransitie onder druk door netcongestie, vertraagde infrastructuuruitrol en geopolitieke onzekerheden. Daardoor groeit het belang van een energiesysteem dat zich snel kan aanpassen aan veranderingen in vraag en aanbod. Flexibiliteit is nodig voor leveringszekerheid en een betere afstemming van productie en consumptie, bijvoorbeeld via buffers die overschotten tijdelijk opslaan.

Concrete maatregelen die flexibiliteit moeten versnellen

Voor 2026 kondigt de ACM meerdere beleidsbesluiten en onderzoeken aan die direct relevant zijn voor flexibiliteits- en opslagpartijen:

• Tijdsafhankelijke nettarieven voor zowel groot- als kleinverbruikers om piekbelasting te verminderen en flexibel gedrag te stimuleren.
• Verbeterplannen voor netbeheerders met meer inzicht in netgebruik en snellere inzet van congestiemaatregelen.
• Besluit over toekomstige flexibiliteitsbehoeften op basis van een analyse van TenneT.
• Onderzoek naar rol van flexibele systemen zoals batterijen en elektrolysers bij het verlagen van netkosten en verbeteren van netbenutting.

Daarnaast verwacht de ACM dat nieuwe contractvormen en alternatieve transportrechten het eenvoudiger maken om flexibele assets op het net aan te sluiten.

Capaciteitsmechanismen en opslag

De toezichthouder signaleert dat de elektriciteitsvoorzieningszekerheid na 2030 onder druk kan komen te staan. Meer regelbaar vermogen — waaronder opslag — is daarom noodzakelijk. In dat kader bereidt de ACM adviezen voor over mogelijke capaciteitsmechanismen, waarbij marktpartijen vergoed kunnen worden voor het beschikbaar stellen van productie, opslag of vraagresponscapaciteit.

De ACM verwacht verder dat flexibiliteit een eigen marktsegment wordt met nieuwe rollen, bijvoorbeeld partijen die tegen vergoeding flexibiliteit leveren. Dit vraagt volgens de toezichthouder om aangepaste regelgeving, nieuwe contractvormen en gedragsverandering bij alle spelers in de energieketen.

Sector vraagt om lef en moed van ACM

Energy Storage NL verwelkomt de duidelijke koers richting flexibiliteit, maar benadrukt dat snelheid nu essentieel is. Zo ziet de branchevereniging dat flexibiliteit – en daarmee ook energieopslag – al jaren door beleidsmakers wordt neergezet als essentieel maar dat flexibiliteit in de praktijk te weinig van de grondkomt. De branche roept de ACM en ook andere beleidsmakers op om lef en moed te vertonen om daarmee heldere en specifieke keuzes te maken om flexibiliteit te ontsluiten, ook als dit betekent dat daarmee techniek-specifieke keuzes moeten worden gemaakt. Zonder duidelijke keuzes en gerichte stimulering komt namelijk flexibiliteit en energieopslag onvoldoende van de grond.