Tijdsafhankelijke nettarieven bij regionale netbeheerders: volgende stap naar een flexibeler elektriciteitsnet

Energy Storage NL zet zich al geruime tijd in voor de introductie van tijdsafhankelijke nettarieven als instrument om het elektriciteitsnet efficiënter te benutten via energieopslag. Zo heeft Energy Storage NL eerder gewerkt aan de introductie van tijdsafhankelijke tarieven op hoogspanningsniveau.

Deze lijn wordt nu door de regionale netbeheerders doorgetrokken naar het middenspanningsniveau, daarvoor is inmiddels een codewijzigingsvoorstel ingediend bij de ACM. Met deze ontwikkeling ontstaat een belangrijk nieuw sturingsmechanisme om netcongestie te verminderen en flexibiliteit in het energiesysteem beter te benutten.

Regionale netbeheerders introduceren tijdsafhankelijke tarieven

Om het elektriciteitsnet en de beschikbare capaciteit beter te benutten, werken regionale netbeheerders aan de invoering van tijdsafhankelijke nettarieven voor grootverbruikers. Tijdens piekuren liggen de tarieven hoger dan in daluren, bijvoorbeeld ’s nachts. Deze prikkel moet bedrijven stimuleren hun elektriciteitsgebruik beter te spreiden.

De aanleiding hiervoor is duidelijk: netcongestie neemt toe, wachtrijen voor nieuwe aansluitingen lopen op en de verduurzaming van de samenleving zorgt voor een structureel hogere elektriciteitsvraag. Zonder aanvullende maatregelen zijn grootschalige investeringen in netverzwaring onvermijdelijk.

Codewijziging en verwachte effecten

Het ingediende voorstel maakt het mogelijk tijdsafhankelijke contracten voor te leggen bij ruim 70.000 grootverbruikers met een aansluiting groter dan 3x80A. Bij invoering per 1 januari 2028 moet deze maatregel leiden tot:

• circa 5 procent verschuiving van elektriciteitsvraag naar daluren;
• lagere nettarieven voor bedrijven die hun verbruik aanpassen;
• een geschatte besparing van 4,5 miljard euro aan benodigde investeringen in netverzwaring.

De tarieven worden toegepast op zowel kWmax als kWh. Dat betekent dat piekvermogen en hoog verbruik op specifieke momenten zwaarder worden belast, terwijl de totale vermogensaanvraag van een aansluiting niet verandert. Hiervoor werken netbeheerders met wegingsfactoren op basis van een normaalverdeling, waarbij piekuren rond factor 1 liggen en daluren tussen circa 0,6 en 0,9, zie ook afbeelding hieronder met de door netbeheerders voorgestelde schema van wegingsfactoren voor elk uur van de dag per maand.

Positieve signalen voor energieopslag

Voor bedrijven met flexibele processen of met energieopslag achter de meter biedt dit duidelijke kansen. De eerste signalen uit de markt laten zien dat juist energieopslag profiteert van tijdsafhankelijke nettarieven. Door elektriciteit op te slaan tijdens daluren en in te zetten tijdens piekuren kunnen bedrijven hun netkosten verlagen en tegelijkertijd bijdragen aan een lagere belasting van het net.

Tijdens de werkgroep Industrie en Bedrijven heeft Energy Storage NL in februari het voorstel van de netbeheerders besproken. Vanuit de markt is onder meer aandacht gevraagd voor het ontbreken van handelingsperspectief in de wintermaanden, wanneer de energiebehoefte structureel hoger ligt, en voor de noodzaak van een uniforme en duidelijke wegingskaart met afgeronde decimalen. Deze punten zijn in het voorstel verwerkt.

Na een eerste beoordeling door de ACM volgt binnenkort een marktconsultatie. Daarnaast is het belangrijk om te benadrukken dat er ook tijdsafhankelijke tarieven gaan komen voor kleinverbruikers. Implementatie van kleinverbruikerstarieven wordt eveneens verwacht in 2028.

Vervolgstappen en bredere toepassing

Energy Storage NL is positief over de stappen die regionale netbeheerders zetten met tijdsafhankelijke nettarieven. De maatregel biedt een structurele stimulans voor investeringen in energieopslag en flexibiliteit en draagt bij aan een beter benut en minder zwaar belast elektriciteitsnet.

Wij roepen onze leden op om actief input te leveren tijdens de aankomende marktconsultatie. Op die manier kunnen we gezamenlijk zorgen voor realistische, marktconforme tarieven en een maximaal effect van deze maatregel op het verlichten van netcongestie. Input kan aangeleverd worden bij noa.van.der.valk@fme.nl.