Doorgroei wind- en zonne-energie vraagt om ruimte en daadkracht

Er wordt nog altijd gewerkt aan nieuwe projecten voor windenergie, zonne-energie en energieopslag, maar de ontwikkeling stagneert. Dat blijkt uit de voortgangsrapportage van het NP RES. Dit beeld is herkenbaar en zorgwekkend tegelijkertijd, stellen de brancheorganisaties Nederlandse Vereniging Duurzame Energie, Energie-Nederland, Holland Solar, NedZero en Energy Storage NL. Extra schone, lokale energie kan ondernemers vooruit helpen die tegen de grenzen van het stroomnet aanlopen. “Daarnaast maakt oranje-groene energie van eigen bodem ons minder afhankelijk van het buitenland en gaan we zo klimaatverandering tegen”, zegt Olof van der Gaag, voorzitter van de NVDE.

“Projecten zouden niet moeten vastlopen omdat overheden ze niet in hun buurt willen. Regio’s hebben juist extra stroom nodig, willen maatschappelijke ontwikkelingen niet stil komen te vallen”, zegt Van der Gaag. De brancheorganisaties herkennen het beeld dat de NP RES schetst en ondersteunen de aanbevelingen uit de rapportage.

Politiek draagvlak brokkelt af

We zien met zorg dat het politieke en bestuurlijke draagvlak voor hernieuwbare energieprojecten afneemt. Ook lijken de afspraken uit de Regionale Energiestrategieën (RES) minder vanzelfsprekend te worden. Dat zelfs gemeenten bestaande RES-afspraken ter discussie stellen of opzeggen, is een zorgelijke ontwikkeling.

De afspraak uit het Klimaatakkoord uit 2019 is helder: marktpartijen zorgen voor voldoende projectinitiatieven, innovatie en kostendalingen; overheden zorgen voor voldoende locaties waar deze projecten gerealiseerd kunnen worden. Overheden blijven op deze gezamenlijke verantwoordelijkheid steeds vaker in gebreke. Het is niet denkbeeldig dat dit op den duur in de eigen vingers snijdt, aangezien er voor gewenste ontwikkelingen stroom nodig is.

Reserveer ruimte voor opwek, opslag én infrastructuur

Naast voldoende ruimte voor duurzame opwek en energie-infrastructuur, wordt ook energieopslag steeds belangrijker. Het is positief dat verschillende provincies hiervoor inmiddels beleid ontwikkelen. We roepen provincies die nog achterblijven op dit eveneens snel te doen. Zonder opslag blijven kansen voor netontlasting en verdere elektrificatie liggen.

De afspraken voor het opwekken van schone energie lopen tot 2030. Zowel de ontwikkeling van energieprojecten als het proces om tot nieuwe afspraken te komen duurt te lang. De sector heeft behoefte aan duidelijk perspectief voor de periode na 2030.

Ook aansluiting hoort bij de uitvoering

Tot slot constateren de brancheorganisaties dat aanvragen voor aansluitingen en transportcapaciteit in congestiegebieden steeds vaker worden stilgelegd. Dat belemmert projecten onnodig. Het wettelijke uitgangspunt blijft dat een aansluiting gerealiseerd moet worden, waarbij zo nodig congestiemanagement wordt ingezet. Ook op dit punt is een voortvarende uitvoering essentieel om de energietransitie niet verder te vertragen.