Onderzoeksrapport Archetypen Energieopslag: zonder opslag van elektriciteit, warmte en moleculen geen energietransitie

Onderzoek van Rebel in opdracht van het Samenwerkingsprogramma Energieopslag laat zien dat energieopslag een onmisbare schakel is in het energiesysteem en dat alle archetypen, warmte, waterstof en elektriciteit, even hard nodig zijn voor een toekomstig energiesysteem.

Negen archetypen opslag vervullen cruciale rol energiesysteem

Het rapport verdeelt energieopslag onder in negen archetypen van drie energiedragers: elektriciteit, warmte en moleculen. Doel is om in begrijpelijke en gemeenschappelijke taal handvatten te bieden voor marktpartijen en beleidsmakers. Duidelijk is dat alle archetypen nodig zijn omdat zij, typisch, verschillende rollen vervullen in het energiesysteem. Zo is opslag van elektriciteit doorgaans het beste geschikt voor optimalisatie, balancering en congestiediensten op het net. Warmte is dan weer belangrijk voor optimalisatie en seizoensopslag. Moleculen zijn uitermate geschikt voor strategische reserves of seizoensopslag.

Knelpunten en toekomst opslag

Het onderzoek trekt interessante conclusies. Er bestaat een kloof tussen de systeemwaarde van opslag en de business case. Met name de grote maatschappelijke waarde van meerdaagse opslag en seizoensopslag wordt te weinig onderkend. Verder is het lastig om de concurrentie aan te gaan met goedkope fossiele flexibiliteit. Belangrijk is daarom dat er een nationale visie komt op opslag die verder gaat dan alleen batterijopslag. Een goede nuancering: de archetypen vervullen een typische rol, maar met name warmte en moleculen zijn voor meer toepassingen geschikt dan nu wordt weergegeven in het schema. Bovendien bestaan er ook elektrische opslag technologieën die lange duur opslag kunnen leveren.

Het onderzoek maakt ook een eigen categorisatie met de prognoses van onderzoeksbureau Rebel gebaseerd op de scenario’s van Netbeheer Nederland. Binnen dit model kunnen per techniek, jaartal en provincie de prognoses van de netbeheerder scenario’s worden bekeken (zie bijlage van het rapport).

Investeer tijdig in de maatschappelijke waarde van opslag

Het rapport geeft een belangrijke boodschap, die ESNL graag onderschrijft: energieopslag is geen tijdelijke oplossing maar een structureel onderdeel van het toekomstige energiesysteem. Zonder gericht beleid dreigt onder investering in juist die opslagvormen die de grootste maatschappelijke waarde opleveren. Door het begrijpelijk uitleggen van de belangrijke functies van opslag en knelpunten en kansen binnen het opslaglandschap geeft het onderzoek Archetypen van Energieopslag belangrijke aanknopingspunten voor het investeren in een toekomst met voldoende opslag van elektriciteit, warmte en moleculen.