Studie BlueTerra en Trinomics: secundaire assets bieden groot potentieel voor beter congestiemanagement

Congestiemanagement loopt niet vast op de bereidheid van bedrijven, maar vooral op complexiteit, onzekerheid en een onvoldoende sluitende businesscase. Dat blijkt uit onderzoek van BlueTerra en Trinomics, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Het grootste realistische flexibiliteitspotentieel ligt vooral bij secundaire assets zoals batterijen, e-boilers, WKK’s (warmte-krachtkoppeling) en hybride systemen, en minder bij primaire bedrijfsprocessen. Bedrijven kennen hun eigen processen doorgaans goed, maar hebben vaak beperkt inzicht in flexibiliteitsopties en contractvormen.

Meer versnelling nodig om flexibiliteit effectief te benutten

Netbeheerders, ACM en EZK werken aan verschillende initiatieven om congestiemanagement te verbeteren. De onderzoeksresultaten laten zien dat deze inzet nog onvoldoende doorwerkt in contractering en daadwerkelijke inzet van flexibiliteit. De richting is goed, maar versnelling is nodig. Daarbij vragen vier punten om extra aandacht:

• Leg de focus op secundaire assets. De belangrijkste conclusie uit het rapport is dat het realistische flexibiliteitspotentieel vooral zit in batterijen, e-boilers, WKK’s en hybride systemen. Energy Storage NL pleit er daarom voor dat marktpartijen, netbeheerders en overheden beleidsmatige prioriteit geven aan deze assets, in plaats van aan primaire bedrijfsprocessen.
• Verbeter de businesscase. Beschikbaarheidsvergoedingen, cofinanciering en passende contractvoorwaarden kunnen risico’s voor bedrijven verlagen en flexibiliteit aantrekkelijker maken. Energy Storage NL pleit daarnaast voor een doelmatigheidskader waarin netbeheerders naast directe kosten ook maatschappelijke baten kunnen meewegen. Dit is vooral voor opslag cruciaal.
• Ondersteun aggregatie en CSP’s. Veel bedrijven beschikken niet over de kennis of capaciteit om zelfstandig congestiemanagement te organiseren. Onderzoek daarom hoe het Rijk de inzet van Congestion Service Providers (CSP’s) kan stimuleren, bijvoorbeeld door advieskosten tijdelijk te ondersteunen. Zo wordt deelname voor meer bedrijven haalbaar.
• Maak de afweging tussen duurzaamheidsbeleid en flexibiliteit Netbeheerders moeten flexibiliteit doelmatig inkopen. Binnen dat uitgangspunt kan het Rijk een beleidskader ontwikkelen waarin maatschappelijke en duurzaamheidsbaten expliciet worden meegewogen, bijvoorbeeld bij flextenders. Zo ontstaat een transparantere afweging tussen kosten, netimpact en klimaatdoelstellingen.

Oproep Energy Storage NL: intensiveer samenwerking en ontsluit flexibiliteit met secundaire assets

Energy Storage NL herkent de aanbevelingen uit het onderzoek en ondersteunt graag de verdere vormgeving en operationalisering van de voorgestelde versnellingsmaatregelen voor congestiemanagement bij bedrijven. De inzet van opslag blijft bij veel bedrijven en industrieën achter. Om het potentieel van secundaire assets te ontsluiten, is intensievere samenwerking tussen marktpartijen, netbeheerders en overheid nodig. Zo kan flexibiliteit sneller bijdragen aan het verminderen van netcongestie, het versnellen van de energietransitie en het beperken van de maatschappelijke kosten van netverzwaring.