Slimme aansturing van onder andere thuisbatterijen moet elektriciteitsnet ontlasten

Regionale netbeheerders Enexis, Liander en Stedin en energieleveranciers Eneco, Essent, Vattenfall, Frank Energie en Zonneplan kondigen aan hun samenwerking op te schalen om het volle elektriciteitsnet in woonwijken beter te benutten. Door het slim aansturen van apparaten zoals laadpalen, thuisbatterijen en hybride warmtepompen kunnen huishoudens in onder meer Gelderland, Utrecht, delen van de Flevopolder en Noord-Brabant een financiële vergoeding krijgen wanneer zij helpen om het elektriciteitsnet op piekmomenten te ontlasten.

De druk op het elektriciteitsnet neemt toe, vooral tijdens piekmomenten in de winter. Tussen 16.00 en 21.00 uur gebruiken huishoudens veel elektriciteit voor onder meer verwarming, koken en het opladen van elektrische auto’s. In sommige gebieden leidt dit tot netcongestie: het elektriciteitsnet kan de vraag dan niet meer volledig verwerken.

Met de grootschalige samenwerking willen netbeheerders Enexis, Liander en Stedin samen met energieleveranciers Eneco, Essent, Vattenfall, Frank Energie en Zonneplan het net op drukke momenten ontlasten. Volgens de betrokken partijen helpt deze aanpak om meer ruimte te creëren voor groei, verduurzaming en nieuwe aansluitingen.

Slim sturen zonder comfortverlies

De oplossing richt zich op het slimmer inzetten van apparaten bij huishoudens. Laadpalen, thuisbatterijen en hybride warmtepompen kunnen automatisch worden aangestuurd, zonder dat huishoudens hoeven in te leveren op comfort. De elektrische auto is ’s ochtends opgeladen, de woning blijft op temperatuur en thuisbatterijen kunnen juist op de juiste momenten laden of ontladen.

Netbeheerders geven aan op welke momenten en locaties het elektriciteitsnet onder druk staat. Energieleveranciers kunnen huishoudens vervolgens een aanbod doen om hun apparatuur op die momenten flexibel in te zetten. Voor deelname ontvangen huishoudens een vergoeding.

Opschaling naar 255 megawatt flexibel vermogen

De samenwerking werd vorig jaar op kleinere schaal gestart. Toen konden 35.000 huishoudens deelnemen in 21 gebieden waar de druk op het stroomnet al hoog was. Uit die eerste fase bleek dat huishoudens bereid zijn hun stroomverbruik te verschuiven, zolang deelname eenvoudig is en financieel aantrekkelijk blijft.

In de nieuwe fase zetten de betrokken partijen op korte termijn in op 50.000 tot 70.000 deelnemende huishoudens. Uiteindelijk kan dit volgens de netbeheerders en leveranciers 255 megawatt aan flexibel vermogen opleveren. Dat vermogen kan worden ingezet wanneer overbelasting van het elektriciteitsnet wordt verwacht.

Belangrijke rol voor energieopslag

Voor Energy Storage NL onderstreept deze ontwikkeling het belang van flexibiliteit en energieopslag in het energiesysteem. Thuisbatterijen kunnen helpen om pieken op het net te verminderen door elektriciteit tijdelijk op te slaan en op een later moment weer beschikbaar te maken. Daarmee leveren ze een concrete bijdrage aan een slimmer en betrouwbaarder energiesysteem.

De aanpak is geen vervanging van netverzwaring, maar een noodzakelijke aanvulling daarop. Netbeheerders blijven investeren in uitbreiding van het elektriciteitsnet. Tegelijkertijd wordt steeds duidelijker dat flexibiliteit, slimme aansturing en opslag nodig zijn om de beschikbare netcapaciteit beter te benutten.

Vervolgstap: marktuitvraag slimme apparaten

Op 1 juli publiceren de netbeheerders de marktuitvraag ‘KV Flex Slimme apparaten’. Daarin worden de voorwaarden voor deelname verder uitgewerkt. De betrokken partijen willen hiermee de inzet van slimme apparaten bij huishoudens verder versnellen en opschalen.