Europese Commissie sluit ambitieuze overeenkomst om groei naar 45 GW opslag te versnellen

De Europese Commissie heeft op 19 maart besloten de uitrol van hernieuwbare energie en energieopslag te versnellen om de afhankelijkheid van de volatiele fossiele markt te verminderen. Energieopslag wordt daarbij gezien als essentieel onderdeel van het energiesysteem: het ondersteunt de integratie van hernieuwbare opwek op het net, draagt bij aan stabielere elektriciteitsprijzen, helpt netcongestie te verminderen, voorkomt onnodige netuitbreiding en beperkt curtailment van hernieuwbare opwek. De EU verwacht dat in 2030 circa 200 GW aan opslag nodig is. Om dit potentieel te realiseren zijn in de Tripartite Agreement verschillende afspraken vastgelegd. Het document bevat ambitieuze, vrijwillige afspraken tussen lidstaten, industrie en projectontwikkelaars, banken en EU-instellingen.

Ambities Tripartite Agreement for Energy Storage

Om de rol van energieopslag als pijler van een hernieuwbaar energiesysteem te versterken, wil de Europese Commissie tot 2028 jaarlijks ten minste 20% extra opslagvermogen realiseren ten opzichte van 2025. Dit moet resulteren in 45 GW aan extra opslagvermogen. Via PPA’s tussen opwekkers en industrie moet de overeenkomst daarnaast leiden tot 3 GW additionele opslag en 1 GW thermische opslag. Ook zet de Europese Commissie sterk in op co-located opslag, met een groei van 9 GWh naar 24 GWh in 2028.

De samenwerking tussen lidstaten, elektriciteitsverbruikende bedrijven, projectontwikkelaars, banken en de Europese Commissie moet het samenspel tussen deze partijen versterken door duidelijke ambities uit te spreken. Naast het stellen van doelen maakt de EIB extra middelen vrij binnen het PPA-pilotprogramma en de Grid Package. Ook gaat de Europese Commissie lidstaten ondersteunen bij het vormgeven van subsidies voor opslag en versnelde staatsteun via CISAF, en wil zij de netcodes aanpassen zodat deze energieopslag beter ondersteunen.

Strategische routekaart om opslag te versnellen

Belangrijk is dat deze intenties worden omgezet in concrete oplossingen voor knelpunten die de realisatie van opslag nu vertragen. Zo spreekt de Europese Commissie bijvoorbeeld over het creëren van ‘cost-reflective and non-discriminatory network tariffs’. In Nederland bestaat op dit moment het risico dat opslag met de komst van het invoedingstarief zowel voor afname als invoeding netkosten gaat betalen. Een aparte tariefcategorie voor opslag vanuit de Europese Commissie zou hiervoor een passende oplossing zijn. Daarnaast is het essentieel dat opslag een duidelijke plek krijgt in nieuw te ontwikkelen instrumenten zoals Contracts for Difference, het capaciteitsmechanisme en flextenders. Opslag is geen losse oplossing meer, maar een pijler in het energiesysteem. Dit moet ook worden weerspiegeld in deze nieuwe instrumenten, bijvoorbeeld door CO2-eisen in te bouwen of technologie-inclusieve voorwaarden vorm te geven, zodat opslag de concurrentie kan aangaan met fossiele bronnen. Met name voor langeduurop­slag (LDES) is steun hard nodig.

Zet goede ambities om in beleid

Energy Storage NL verwelkomt de Europese erkenning van energieopslag als cruciale pijler voor een betaalbaar, betrouwbaar en duurzaam energiesysteem. De oproep aan lidstaten om nationale opslagdoelstellingen vast te stellen en barrières voor opslag weg te nemen, is een belangrijke stap vooruit. Tegelijkertijd zijn verdere stappen nodig, waaronder concrete nationale oplossingsrichtingen, betere markttoegang, passende nettarieven en structurele maatregelen om de bankability van opslagprojecten te versterken.

Energy Storage NL werkt graag mee aan de strategische routekaart die zal volgen uit de Tripartite Agreement on Energy Storage, zowel voor de Nederlandse invulling als voor de vormgeving van instrumenten op Europees niveau.