Europees Marktonderzoek: sterke groei van batterijcapaciteit, Nederland voorloper in achter de meter opslag

De Europese batterijcapaciteit zal in 2030 bijna 500 GWh bereiken. Dit becijfert LCPDelta in hun jaarlijkse European Market Monitor on Energy Storage in opdracht van Energy Storage Europe, de Europese brancheorganisatie voor energieopslag waarbij Energy Storage NL is aangesloten. In het onderzoek bekijken zij een groot aantal Europese landen en maken de onderzoekers onderscheid in verschillende opslagtechnieken, voor en achter de meter opslag en stand-alone-, co-located- en thuisbatterijen. Nederland zal een sterke groei zien in deze verschillende segmenten van BESS opslag.

Nederland vergeleken met andere EU-landen

De prognoses tonen dat Nederland een groter aandeel van de Europese BESS capaciteit zal leveren tegen 2030. Waar dit nu gaat om 2,7GWh volgens de studie, zal dit groeien naar zeker 35,6 GWh. Dit is 13,5% van de Europese capaciteit. Verder zal de duur van opslag verschuiven van 2-3 uur naar 3-4 uur. Dit impliceert dat Nederland hoort bij de voorlopers op het gebied van realiseren van nieuwe BESS technieken.

Als het gaat om opslagsystemen voor de meter, denk aan grootschalige standalone batterijen, dan doet Nederland niet mee met koplopers Groot-Brittannië, Italië, Bulgarije, België en Duitsland. Ook richting 2030 blijven Groot-Brittannië en Italië leidend, gevolgd door Duitsland, Polen en Spanje. In 2030 verwacht LCPDelta een voor de meter capaciteit van 10-20 GWh in Nederland. Nederland heeft hier wel duidelijke potentie, maar mist momenteel de twee belangrijkste Europese versnellers: een capaciteitsmarkt en andere instrumenten die zorgen voor zekerheid van inkomsten, zoals het MACSE in Italië of de Poolse opslagsubsidies.

Achter de meter loopt Nederland voorop in de EU. Met 1050 MWh aan nieuwe capaciteit in 2025 neemt het de derde plaats in, onder Italië en Duitsland. Richting 2030 wordt Nederland genoemd als één van de leidende markten, met vooral sterke groei in thuisbatterijen en batterijen achter de meter bij bedrijven en industrie. Het afschaffen van de salderingsregeling in 2027 zorgt voor een sterke groei in thuisbatterijen in ons land. Verwachting is dat dit zal groeien met 100.000 nieuwe systemen per jaar, met een sterke piek in 2027. Bij bedrijven wordt ook een groei van 2-3GW aan vermogen verwacht tot 2030, met netcongestie als belangrijkste driver.

Implicaties voor Nederlandse netbeheerders en beleidsmakers

Nederland hoort bij de landen met een zeer hoog aandeel wind en zon ten opzichte van totale opwekcapaciteit. Dit vraagt om meer flexibiliteit voor de betrouwbaarheid van het net en om negatieve prijsuren op te vangen. De relatief grotere afhankelijkheid van wind vraagt daarnaast om meer langeduur opslag (LDES). Opslag achter de meter lijkt goed gestimuleerd te worden door marktprikkels zoals netcongestie en salderingsafbouw.

Nederland komt echter ook negatief naar voren in de studie. Het wordt ingezet als case study voor te hoge nettarieven. Conclusie: deze vormen een duidelijke barrière voor opslag. LCPDelta ziet potentie in het TDTR-contract als oplossing, maar dan moet dit wel breder beschikbaar komen. Verder wordt inzichtelijk dat Nederland de marktinstrumenten mist om voor de meter grootschalige opslag de nodige inkomstenzekerheid te bieden. Hiervoor is een techniek inclusief capaciteitsmechanisme nodig en een specifiek stimuleringsprogramma zoals het Italiaanse MASCE. Nederland wordt koploper op het gebied van achter de meter opslag, wil het deze rol ook vervullen voor grootschalige opslag voor de meter dan zullen netbeheerders en beleidsmakers moeten ingrijpen.