Energieopslag centraal tijdens ‘Op weg naar het nieuwe energiesysteem’
Op maandag 21 september was Energy Storage NL (ESNL) aanwezig bij het evenement ‘Op weg naar het nieuwe energiesysteem’. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) brachten overheid, bedrijfsleven en regio’s samen om de ontwikkeling van het energiesysteem te bespreken. Voor ESNL stond één boodschap centraal: energieopslag is geen oplossing voor later, maar een onmisbare bouwsteen van het energiesysteem van vandaag én morgen.
Energieopslag steeds nadrukkelijker in beeld
Minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven-van der Meer en staatssecretaris Jo-Annes de Bat openden het programma met de belangrijkste ontwikkelingen in het energiesysteem. Daarbij kwamen onder meer de actualisatie van het Nationaal Plan Energiesysteem (NPE) en de aanpak van netcongestie aan bod. Tijdens het aansluitende panel spraken De Bat, Maarten Otto (Netbeheer Nederland), Cindy Kroon (Vattenfall Nederland), Jelmer Vierstra (gemeente Woerden) en Erik te Brake (VNO-NCW) over de voortgang van de energietransitie. Een publieksvraag maakte de snelle groei van energieopslag concreet: volgens de presentatie nam de batterijcapaciteit bij huishoudens in 2025 met 160 procent toe ten opzichte van 2024. Ook uit de panelreacties bleek dat batterijen nu al kunnen bijdragen aan balans en flexibiliteit, mits zij locatiespecifiek en slim worden ingezet.
Van landelijke koers naar regionale afspraken
Maureen van Eijk, kwartiermaker en beoogd programmadirecteur, lichtte vervolgens het Landelijk Ondersteuningsprogramma Energietransitie (LOE) toe. Het programma heeft als doel om in 2028 in alle regio’s energieafspraken te hebben gemaakt. Pilotprovincies werken dit jaar aan regionale energiebeelden; andere regio’s volgen vanaf januari 2027.
Een eerste groep regio’s werkt de komende maanden samen met het Rijk aan regionale energiebeelden. Andere regio’s kunnen zich hierbij aansluiten of vooruitlopend daarop zelf een energiebeeld opstellen. Het ministerie ondersteunt provincies en andere betrokken partijen met kennis, capaciteit en procesbegeleiding. Tegelijkertijd is de planning ambitieus: de pilotprovincies verwachten hun energiebeelden niet voor het einde van het jaar af te ronden.
Een belangrijk aandachtspunt is de samenhang tussen de regionale energieafspraken en landelijke kaders, waaronder het NPE en het Programma Energiehoofdstructuur (PEH). Daarnaast blijkt flexibiliteit nog moeilijk in de regionale energiebeelden te verwerken en is voor betrokken ambtenaren onvoldoende duidelijk welke rol energieopslag daarin krijgt. ESNL vindt snelle duidelijkheid noodzakelijk, omdat regionale inbedding van opslag een belangrijke voorwaarde is voor een energiesysteem waarin flexibiliteit de norm wordt.
Opslag als structureel onderdeel van het energiesysteem
In haar afsluitende bijdrage over het geactualiseerde NPE wees minister Van Veldhoven op de snel dalende kosten en de sterke marktontwikkeling van batterijen. Ook in verschillende deelsessies kwam energieopslag naar voren als oplossing om vraag en aanbod te verbinden, flexibiliteit te bieden en de betrouwbaarheid van het energiesysteem te ondersteunen.
De bijeenkomst bevestigde dat energieopslag breed op de agenda staat bij overheden, bedrijven en regio’s. Nu is het zaak om deze erkenning te vertalen naar concrete randvoorwaarden, beleid en regionale keuzes die investeringen in batterij-, warmte- en moleculenopslag mogelijk maken. Alleen dan kan energieopslag optimaal bijdragen aan een beschikbaar, betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem.
