Aansluitstop in Utrecht: benut potentieel energieopslag bij netcongestie

De berichtgeving gisteren over de volledige capaciteitsuitputting van het elektriciteitsnet in de provincie Utrecht onderstreept de urgentie van aanvullende maatregelen om netcongestie het hoofd te bieden. Het feit dat er op korte termijn geen nieuwe of zwaardere aansluitingen meer mogelijk zijn, illustreert dat de grenzen van het huidige energiesysteem zijn bereikt.
Deze ontwikkeling heeft directe consequenties voor woningbouw, economische activiteiten en de voortgang van de energietransitie. Tegelijkertijd maakt de situatie duidelijk dat beschikbare oplossingen, zoals energieopslag en flexibiliteit, nog onvoldoende structureel worden ingezet.

Waarde opslag bij congestie

Energieopslag, en in het bijzonder batterijopslag, kan op meerdere niveaus binnen het energiesysteem bijdragen aan het verminderen van netcongestie. Zo kan grootschalige opslag uitgestelde energielevering mogelijk maken bij wind- en zonneparken zodat dit niet overtollige energie wordt geleverd wanneer het elektriciteitsnet al vol zit.

Daarnaast kan energieopslag bij bedrijven hun staat stellen om elektriciteitspieken voor hun productie zelf op te vangen, hierdoor is structureel een kleine netaansluiting mogelijk wat extra capaciteit vrijspeelt voor anderen potentiële afnemers.

Ook in woonwijken kan opslag zorgen voor extra aansluitcapaciteit. Toepassingen zoals warmtebuffers in een woonwijk zorgen voor een kleinere netaansluiting doordat de piekvraag naar duurzame warmte wordt geleverd via de buffer in plaats vanuit elektrische warmtepompen wat anders leidt tot een hoge elektriciteitsvraag.

Oproep ESNL

De situatie in Utrecht maakt duidelijk dat verdere vertraging niet wenselijk is. Een samenhangende aanpak – waarin opwek, verbruik, netverzwaring en opslag – in onderlinge samenhang worden ontwikkeld – is noodzakelijk om het elektriciteitssysteem toekomstbestendig te maken en verdere netcongestie te voorkomen.

ESNL ziet de situatie in Utrecht daarmee ook als een kans om proactief beleid te voeren over hoe opslag kan leiden tot een verlaging van netcongestie. De branche verwacht dat via opslag extra capaciteit kan vrijkomen om daarmee bedrijven en woonwijken – al dan niet tijdelijk – te kunnen aansluiten. Concreet pleit ESNL aan het kabinet om op korte termijn te overwegen om bij ieder overbelast onderstation in Utrecht een (mobiele) batterij te plaatsen. Daarmee wordt niet alle congestie opgelost maar kan de situatie aldaar met enkele uren worden verlicht. De effecten vanuit de situatie in Utrecht kunnen aanleiding geven om op meerdere netcongestiegebieden in Nederland batterijen te plaatsen.