Thuisbatterijen versnellen begint bij inzicht: Equinox Insights over de ontwikkeling van de Nederlandse markt

Elke maand stelt Energy Storage NL een nieuw lid voor aan haar achterban. Deze maand maken we kennis met Equinox Insights, een onafhankelijk marktonderzoek- en adviesbureau dat zich richt op de Nederlandse thuisbatterijmarkt. Vanuit data, marktanalyse en strategisch advies helpt Equinox Insights marktpartijen, investeerders en publieke organisaties om ontwikkelingen in dit snelgroeiende segment beter te duiden en daarop in te spelen. In dit interview vertelt Equinox Insights hoe transparante marktinformatie kan bijdragen aan een gezonde uitrol van thuisbatterijen, welke ontwikkelingen de markt momenteel vormgeven en waarom samenwerking binnen Energy Storage NL belangrijk is voor de verdere professionalisering van opslag in de gebouwde omgeving.

Wat doet Equinox Insights en welke rol speelt het bedrijf in de energietransitie?

Equinox Insights is een onafhankelijk marktonderzoek- en adviesbureau dat zich volledig focust op de residentiële batterijmarkt in Nederland. Wij willen bijdragen aan een verantwoorde en goed onderbouwde uitrol van thuisbatterijen. Wij geloven dat de transitie alleen slaagt als consumenten beslissingen nemen op basis van transparante data en systemen slim worden aangestuurd. Zo leveren batterijen reëel rendement op voor de eigenaar, terwijl ze tegelijkertijd bijdragen aan de stabiliteit van het elektriciteitsnet.

Welke diensten levert Equinox Insights aan klanten en hoe helpen jullie organisaties concreet bij het navigeren van de Nederlandse thuisbatterijmarkt?

De thuisbatterijmarkt verandert razendsnel. Wij vertalen complexe marktdata en technische ontwikkelingen naar heldere, actiegerichte strategieën. Dat doen we via drie pijlers:

• Marktrapporten: klanten krijgen elk kwartaal een update van het marktrapport over de Nederlandse residentiële batterijmarkt. Dat gaat onder andere in op beleidswijzigingen, marktgroei, marktaandelen van de belangrijkste spelers, winnende productfeatures en de integratie in ons elektriciteitsnetwerk.
• Consultancy op maat: wij adviseren investeerders, fabrikanten en publieke organisaties bij strategische vraagstukken over de thuisbatterijmarkt.
• In-company trainingen en keynotepresentaties: wij brengen teams in korte tijd op de hoogte van de belangrijkste marktontwikkelingen en inzichten.

Equinox Insights richt zich specifiek op de Nederlandse thuisbatterijmarkt. Wat zijn volgens jou de belangrijkste ontwikkelingen die deze markt momenteel vormgeven?

Uiteraard is hierin de afschaffing van de salderingsregeling per 1 januari 2027 een belangrijk moment. Nog meer dan met de introductie van terugleverkosten zullen consumenten dan gaan nadenken over hun energiehuishouding.

Daarnaast is de introductie van tijdsafhankelijke nettarieven een belangrijke ontwikkeling. In potentie zorgt dit ervoor dat het aantal huishoudens dat een thuisbatterij overweegt groeit van 3,3 miljoen huishoudens met zonnepanelen naar alle 8,4 miljoen huishoudens.

Welke impact heeft de afbouw van de salderingsregeling op de vraag naar thuisbatterijen?

Zolang salderen volledig is toegestaan, fungeert het elektriciteitsnet als een gratis, oneindig grote batterij. Zodra deze regeling verdwijnt, daalt het financiële rendement van zonnepanelen zonder opslag direct. Een thuisbatterij wordt vanaf dat moment hét instrument om de zelfconsumptie van zonnestroom te verhogen van circa 30% naar 60% of meer.

Nog belangrijker dan de afbouw zelf is misschien wel de media-aandacht die hiermee gepaard gaat. Thuisbatterijen zijn nu al regelmatig in het nieuws, maar vanaf Q1 2027 zal die aandacht naar verwachting verder toenemen. Waar de markt voor thuisbatterijen in 2023 eigenlijk nog nauwelijks bestond, verwachten wij dat er in 2027 tienduizenden systemen per maand verkocht zullen worden.

Hoe beïnvloeden dynamische energietarieven en nieuwe nettarieven de businesscase voor thuisbatterijen?

Vanaf 2027 verwachten wij dat voor de meeste huishoudens zelfconsumptie de basis vormt van de businesscase. In de winter kan de batterij vooral worden gebruikt in combinatie met een dynamisch contract: opladen tijdens goedkope uren en gebruiken tijdens dure uren. Congestiediensten en onbalanshandel vormen daarbij de spreekwoordelijke kers op de taart.

De nieuwe nettarieven zijn een belangrijke impuls voor de businesscase van thuisbatterijen. Ze creëren een tweede stabiele basis om te investeren in een thuisbatterij. Daarbij is het wel belangrijk te benoemen dat de nieuwe tijdsafhankelijke nettarieven in de op dit moment voorgestelde vorm het handelen met de batterij, vooral ontladen en terugleveren aan het net, minder interessant kunnen maken.

Hoe volwassen is de Nederlandse thuisbatterijmarkt op dit moment in vergelijking met andere Europese landen, en welke lessen kunnen we trekken uit markten die al verder ontwikkeld zijn?

Waar in Duitsland, Italië en België de thuisbatterij al jaren de standaard partner is van een zonnepaneelinstallatie, staan we in Nederland pas aan de vooravond van de echte doorbraak.

De belangrijkste les die we uit het buitenland kunnen trekken is dat we kwaliteit, circulariteit en slimme aansturing vanaf het begin moeten borgen. We moeten voorkomen dat er duizenden ‘domme’ systemen worden geïnstalleerd die niet op afstand regelbaar zijn of die bijdragen aan lokale netoverbelasting in plaats van deze op te lossen.

Welke toepassingen en verdienmodellen voor thuisbatterijen hebben volgens jou de meeste groeipotentie?

De grootste potentie ligt in slimme, gecombineerde aansturing. Voor grotere systemen wordt dit vaak revenue stacking genoemd, maar voor consumenten gaat het vooral om de batterij slim inzetten op het moment dat deze de meeste waarde toevoegt.

Hoewel onafhankelijke EMS-bedrijven nog geen groot marktaandeel hebben, zien wij daar veel groeipotentie. Naarmate steeds meer woningen all-electric worden, wordt het belangrijker dat laadpaal, thuisbatterij, zonnepanelen, boilervat en elektriciteitsnet goed met elkaar samenwerken.

Wat zijn momenteel de grootste uitdagingen voor verdere groei van de thuisbatterijmarkt?

De verdere groei van de thuisbatterijmarkt wordt momenteel afgeremd door drie uitdagingen. Ten eerste is er een gebrek aan nuance en eerlijk advies in de markt. Aan de ene kant beloven agressieve commerciële partijen consumenten gouden bergen met onrealistische rendementen, vaak zonder voldoende nuance. Aan de andere kant zijn instanties zoals de Consumentenbond en Milieu Centraal juist weer zeer conservatief in hun berekeningen van de terugverdientijd. Hierdoor ontstaat veel verwarring.

Ten tweede kampen we met een tekort aan goed opgeleide monteurs. De markt zoekt niet alleen traditionele installateurs, maar ook technici die de complexe softwarekant van energiemanagementsystemen begrijpen en interessant vinden.

Tot slot zorgt bepaald beleid voor een negatieve prikkel om de batterij optimaal in te zetten. Vanaf 1 januari 2027 ondermijnt dubbele energiebelasting de businesscase voor slimme stroomhandel. Dit wordt verder versterkt door de naderende introductie van tijdsafhankelijke nettarieven. Die extra nettarieven krijg je namelijk niet meer terug wanneer je een eerder afgenomen kilowattuur weer teruglevert aan het net, waardoor handelen onnodig wordt ontmoedigd.

Hoe ziet de Nederlandse thuisbatterijmarkt er over vijf jaar uit?

Wij hopen vooral dat de markt zich op een stabiele manier ontwikkelt, met voorspelbaar beleid vanuit de overheid en netbeheerders. Op die manier kunnen richting 2030 honderdduizenden particulieren een thuisbatterij laten plaatsen die slim wordt aangestuurd. Daarmee kunnen thuisbatterijen, die in de haarvaten van ons elektriciteitssysteem zitten, een stabiele pijler vormen onder het Nederlandse elektriciteitsnet.

Door technologische ontwikkeling zullen nieuw geplaatste systemen, mogelijk met Na-ion- of solid-state-technologie, een langere levensduur krijgen. Tegelijk worden de eerste batterijen verantwoord gerecycled, waarbij de gebruikte grondstoffen in Europa blijven.

Equinox Insights is lid geworden van Energy Storage NL. Wat was voor jullie de belangrijkste reden om je aan te sluiten bij de branchevereniging?

Als kersvers lid willen we sterke contacten leggen binnen de sector en actief bijdragen aan een gezonde, kwalitatieve groei van de markt. Omdat wij onafhankelijk opereren en geen hardware verkopen, kunnen we een objectieve, datagedreven stem inbrengen. Samenwerking binnen de keten is cruciaal om barrières rondom regelgeving, netintegratie en consumentenvertrouwen effectief te slechten. Hopelijk sluiten de komende tijd nog veel meer organisaties aan, ook organisaties die actief zijn in de thuisbatterijmarkt.

Welke rol zie je voor Energy Storage NL in de verdere professionalisering en groei van de Nederlandse thuisbatterijmarkt, en hoe wil Equinox Insights daar zelf aan bijdragen?

Energy Storage NL is een belangrijke stem richting beleidsmakers en netbeheerders om de randvoorwaarden voor opslag te verbeteren. Samen met andere brancheverenigingen moeten we het voortouw nemen in het agenderen van knelpunten, zoals nettarieven en regelgeving, en het stimuleren van standaarden op het gebied van veiligheid en circulariteit voor installaties. Vanuit Equinox Insights dragen we hier graag actief aan bij binnen de werkgroep Gebouwde Omgeving.

Foto door www.shertakescare.com

Ook lid worden van Energy Storage NL? Meld je aan via het deelnameformulier en bouw mee aan de toekomst van energieopslag.