Energieopslag als de sleutel tot systeemruimte
De energietransitie is in een nieuwe fase beland. Waar het in de afgelopen jaren vooral draaide om de snelle groei van zon en wind, gaat het nu om de vraag hoe we die stroom betrouwbaar, betaalbaar inpassen.
Netcongestie, negatieve prijzen en onzekerheid over aansluitingen maken duidelijk dat productie alleen niet genoeg is. Zonder energieopslag benutten we hernieuwbare opwek niet maximaal en komt betaalbaarheid op lange termijn onder druk te staan. Opslag is daarom geen sluitpost, maar een integraal onderdeel van het energiesysteem dat we nu ontwerpen.
Van opwek naar systeemwaarde
Die overtuiging neem ik mee in mijn werk voor Energy Storage NL (ESNL). Op het snijvlak van marktontwikkeling, beleid en samenwerking zie ik dagelijks hoe groot de bereidheid in de sector is om bij te dragen aan oplossingen. Batterijontwikkelaars, warmteopslagpartijen, aanbieders van moleculaire opslag, financiers, kennisinstellingen, overheden en netbeheerders kijken steeds minder naar opslag als afzonderlijke techniek, en steeds meer als onderdeel van een breder energiesysteem. Precies daar ligt de kracht van ESNL: partijen verbinden, kennis bundelen en ervoor zorgen dat beleid aansluit op wat er in de praktijk nodig is.
Opslag begint bij het systeemontwerp
Het thema dat nu bovenaan de agenda staat, is systeemontwerp. Opslag moet vanaf het begin worden meegenomen in keuzes over netten, aansluitmogelijkheden, congestiemanagement, marktordening en businesscases. Een batterij of warmtebuffer op de verkeerde plek, zonder passende contractvorm of duidelijke prikkel, kan weinig bijdragen. Een opslagsysteem dat juist wordt ingezet op de juiste locatie, met goede data en heldere afspraken, kan daarentegen netruimte creëren, duurzame opwek beter benutten en bedrijven helpen elektrificeren.
Daarom pleit ESNL voor versnelling én precisie. We werken actief mee aan de integrale beleidsagenda energieopslag, waarin thema’s als netcongestie, ruimtelijke inpassing, financiële randvoorwaarden en de rol van verschillende opslagvormen samenkomen. Ook vragen we om betere contract- en locatievoorwaarden, transparantie over waar opslag congestie verlicht en een eerlijke stimulering van flexibiliteit. De markt kan veel, maar alleen met een haalbare businesscase. Zonder passend beleid, juiste prikkels en gerichte sturing komt opslag niet vanzelf van de grond.
Regie en marktprikkels zijn nodig
Tegelijkertijd is voorzieningszekerheid een taak in het algemeen belang. Die verantwoordelijkheid ligt niet bij één partij. Overheden, netbeheerders en marktpartijen moeten samen optrekken en werken aan een techniek-inclusief capaciteitsmechanisme waarin duurzame fl exibiliteit, zoals opslag, volwaardig kan meedingen. De overheid geeft richting, randvoorwaarden en beleidszekerheid. Netbeheerders maken systeembehoeften en locaties transparant. Marktpartijen investeren, innoveren en leveren fl exibiliteit daadwerkelijk. Zonder markt komt leveringszekerheid niet tot stand; zonder publieke kaders en betrouwbaar beleid ontstaat onvoldoende investeringszekerheid.
Ik ben daarom optimistisch over de energieopslagsector, maar niet vrijblijvend. De technologie is er, de urgentie is evident en de markt wil vooruit. Wat nu nodig is, is regie: duidelijke doelen richting 2030 en 2050, uitvoerbaar beleid en marktprikkels die systeemwaarde belonen. Daarbij mogen we opslag niet versmallen tot grootschalige batterijen alleen. Ook warmteopslag, energiehubs, thuis- en buurtbatterijen en moleculaire opslag hebben een rol. ESNL pakt daarin haar rol als verbinder en aanjager. Zo maken we van opslag een basisvoorwaarde voor een duurzaam, betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem. Niet later, maar nu.
Arendo Schreurs
Directeur Energy Storage NL
