Energy Storage NL roept Kamer op tot betere benutting van energieopslag in debat over netcongestie

In aanloop naar het commissiedebat Netcongestie en Elektriciteitsnet op 22 april roept Energy Storage NL de Tweede Kamer op om energieopslag nadrukkelijker te verankeren in het beleid rondom netcongestie en de verdere verduurzaming van het energiesysteem. In een brief aan de Kamer wijst de brancheorganisatie erop dat energieopslag een cruciale rol speelt in het oplossen van congestieproblemen op het elektriciteitsnet, maar dat passende randvoorwaarden en gerichte stimulering nog onvoldoende aanwezig zijn.

Verbeter contract- en locatievoorwaarden voor grootschalige opslag

Volgens Energy Storage NL kan grootschalige energieopslag een belangrijke bijdrage leveren aan het verminderen van zowel opwek- als afnamecongestie door overtollige duurzame elektriciteit tijdelijk op te slaan en op momenten van schaarste weer beschikbaar te maken. In de praktijk blijkt echter dat de ontwikkeling van grootschalige batterijopslag in Nederland nog te veel wordt belemmerd door ongunstige transporttarieven en onvoldoende passende contractvormen.

Hoewel eerder samen met TenneT het Tijdsduur Gebonden Transportrecht (TDTR) is ontwikkeld als instrument om batterijprojecten beter inpasbaar te maken op het net, blijkt de toepassing hiervan in de praktijk beperkt doordat er onvoldoende restruimte beschikbaar is om deze contractvorm op schaal aan te bieden. Hierdoor blijft de uitrol van batterijopslag achter, terwijl netbeheerders in hun scenario’s uitgaan van een forse groei van batterijvermogen richting 2050.

Daarnaast ontbreekt nog steeds voldoende transparantie over waar grootschalige opslag op het net daadwerkelijk bijdraagt aan congestieverlichting. Energy Storage NL benadrukt dat ontwikkelaars, provincies en gemeenten behoefte hebben aan actueel en gedetailleerd inzicht op onderstationniveau in piekbelasting, congestieduur en geschikte locaties voor opslag.

Stimuleer energieopslag binnen Contract for Differences

Met de verdere groei van zon- en windenergie neemt ook het aantal uren met overaanbod van elektriciteit toe. Dat leidt steeds vaker tot negatieve elektriciteitsprijzen en zet de businesscase van duurzame opwek onder druk. Het kabinet werkt daarom aan een Contract for Differences (CfD) om prijsrisico’s voor nieuwe duurzame energieprojecten te beperken.

Energy Storage NL waarschuwt echter dat een dergelijke regeling onbedoeld systeemprikkels voor flexibiliteit kan verminderen wanneer energieopslag hierin onvoldoende wordt meegenomen. Juist in een energiesysteem met veel weersafhankelijke opwek is de combinatie van duurzame productie met zowel korte- als langetermijnopslag essentieel om vraag en aanbod beter in balans te brengen.

De brancheorganisatie pleit er daarom voor dat de verdere uitwerking van het CfD expliciet rekening houdt met energieopslag en dat binnen de regeling voorstellen worden opgenomen die de integratie van opslag bij nieuwe zon- en windprojecten actief stimuleren.

Vergroot prikkels voor slimme lokale energieopslag

Ook op lokaal niveau ziet Energy Storage NL een belangrijke rol voor energieopslag in het verlichten van netcongestie. Opslag bij huishoudens, buurtopslag en andere vormen van lokale opslag kunnen het eigen verbruik van lokaal opgewekte duurzame energie aanzienlijk verhogen en daarmee het elektriciteitsnet ontlasten. Toch ontbreekt momenteel een voldoende aantrekkelijke financiële prikkel voor huishoudens en kleinverbruikers om hierin te investeren.

Volgens Energy Storage NL profiteren gebruikers die bijdragen aan lokaal balanceren via opslag nu onvoldoende van de maatschappelijke en systeemvoordelen die zij creëren. De organisatie pleit daarom voor nieuwe marktprikkels en contractvormen waarmee huishoudens en groepen kleinverbruikers financieel worden beloond wanneer zij met opslag bijdragen aan netbalancering en congestieverlichting.

Deze maatregelen zouden volgens de brancheorganisatie kunnen dienen als onderdeel van een alternatief voor de salderingsregeling na 2027 en worden mede ondersteund door Energie Samen, Holland Solar en FME.

Oproep aan de Kamer

Energy Storage NL vraagt de Tweede Kamer om bovenstaande voorstellen actief in te brengen tijdens het debat en bij de minister aan te dringen op concrete maatregelen die energieopslag beter positioneren binnen het energiesysteem van de toekomst. Alleen met de juiste contractvoorwaarden, marktprikkels en beleidsinstrumenten kan energieopslag haar volle potentieel benutten in de aanpak van netcongestie en de verdere verduurzaming van Nederland.