ESNL-werkgroepen in september: van marktontwikkeling tot praktische inpassing

In september kwamen de ESNL-werkgroepen Gebouwde Omgeving, Grootschalige Energieopslag en Industrie & Bedrijven bijeen. Met leden en gastsprekers spraken we over de marktvoorwaarden, technische eisen en ruimtelijke keuzes die nodig zijn om energieopslag sneller en slimmer in te zetten. Van flexibiliteit achter de meter tot grootschalige batterijen: praktijkkennis van leden stond centraal.

Gebouwde Omgeving: kleinschalige opslag en flexibiliteit ontsluiten

In de werkgroep Gebouwde Omgeving stond de groeiende rol van thuis-, buurt- en bedrijfsbatterijen centraal. DNV presenteerde onderzoek naar kleinschalige batterijsystemen tot 1 MWh. Een belangrijk knelpunt blijft de dubbele heffing van energiebelasting bij het laden en ontladen. Tegelijkertijd kunnen deze systemen bijdragen aan congestiemanagement en op termijn aan lagere maatschappelijke netkosten. Goede registratie, ook van plug-inbatterijen, blijft daarbij belangrijk.

Ook werd de voortgang van NL Flex besproken. Via aggregatie wordt flexibiliteit van kleinverbruikers beschikbaar gemaakt voor congestiemanagement; in juli is hiervoor 255 MW uitgevraagd. Thuisbatterijen spelen daarin nu al een belangrijke rol. Daarnaast besprak de werkgroep hoe het Regioteam Energietransitie de gezamenlijke belangenbehartiging richting provincies versterkt. Tot slot werd besproken dat binnen het NEN-traject rond EPBD IV ESNL een marktvertegenwoordiger voor elektrische batterijen zoekt, zodat praktijkkennis goed wordt meegenomen in de nieuwe bepalingsmethodiek voor de energieprestatie van gebouwen.

Grootschalige opslag: voorspelbare marktregels en nieuwe handelsmogelijkheden

De werkgroep Grootschalige Energieopslag besprak de positie van financiële participatie en lokaal eigendom bij batterijprojecten. De leden benadrukten dat verplichtingen de realisatiekracht niet mogen belemmeren. Verder werd met TenneT gesproken over de herziening van de onbalansprijsmethodologie. Daarbij brachten leden in dat onbalansprijzen niet los kunnen worden gezien van inertie, regelsnelheid en de bredere systeemwaarde van batterijen. Voorspelbare spelregels zijn essentieel om investeringszekerheid te behouden. Ook kwamen het Capaciteitssturingscontract en de ontwikkelingen daarvan aan bod. Tot slot werd besproken dat het GOPACS-auctionplatform op 1 oktober live gaat met diverse nieuwe, veelbelovende functionaliteiten. Daarmee ontstaan nieuwe mogelijkheden om batterijflexibiliteit transparanter en marktgerichter in te zetten voor redispatch.

Industrie & Bedrijven: ruimte, langdurige flexibiliteit en producentenverantwoordelijkheid

In de werkgroep Industrie & Bedrijven stond de praktische inpassing van opslag in het energiesysteem centraal. Over de evaluatie van het Programma Energie Hoofdinfrastructuur deelden de presentatoren van Antea en het ministerie van EZK dat de praktijk nu vaak voorloopt op het beleid, waardoor projecten vooral landen waar grond, vergunningen en netcapaciteit beschikbaar zijn. Vanuit de leden werd benadrukt dat snel, niet-beperkend nationaal ruimtelijk beleid nodig is.

Stedin lichtte een innovatiegerichte flextender toe voor CO₂-vrije oplossingen die congestieprofielen van vier uur of langer kunnen bedienen. In 2027 zijn drie flextenders voorzien; bij succes kan dit format de komende vijf jaar worden opgeschaald. Ook besprak de werkgroep de verdere ontwikkeling van het Capaciteitssturingscontract. Tot slot ging ESNL in op de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor industriële batterijen. Samen met Holland Solar, BMWT en Stichting OPEN wordt verkend hoe een gezamenlijke producentenorganisatie kan zorgen voor registratie, inzameling en verwerking. De eerste fase richt zich op batterijen tot 1 MW, met registratie beoogd vanaf 1 januari 2027 en inzameling en verwerking vanaf 1 juli 2027.

Samen bouwen aan de agenda voor energieopslag

De bijeenkomsten laten zien dat energieopslag steeds concreter onderdeel wordt van marktontwerp, netbeheer, ruimtelijk beleid en technische normering. ESNL blijft de ervaringen van leden bundelen en inbrengen bij overheden, netbeheerders en samenwerkingspartners. Deel daarom vooral jouw ervaringen met ons.