ACM komt met tijdsafhankelijke nettarieven: belangrijke stap voor flexibiliteit en energieopslag

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft ontwerpbesluiten gepubliceerd voor de invoering van tijdsafhankelijke nettarieven op de regionale elektriciteitsnetten. Huishoudens en andere kleinverbruikers en grootverbruikers krijgen hiermee een duidelijke financiële prikkel om het elektriciteitsnet te gebruiken op momenten dat er meer capaciteit beschikbaar is. Energy Storage NL (ESNL) is positief over deze ontwikkeling. Energieopslag, zoals een thuisbatterij, kan consumenten in staat stellen om optimaal op deze prijsprikkels te reageren en zo het elektriciteitsnet efficiënter te benutten.

Volgende stap na eerder voorstel regionale netbeheerders

ESNL pleit al langer voor tijdsafhankelijke nettarieven als instrument om flexibiliteit en energieopslag beter te benutten. In maart reageerde ESNL daarom positief op het voorstel van de regionale netbeheerders voor tijdsafhankelijke tarieven voor grootverbruikers. Voor bedrijven met flexibele primaire of secundaire processen of energieopslag achter de meter ontstaat hiermee een financiële prikkel om elektriciteitsgebruik te verschuiven naar rustigere momenten op het net.

ESNL heeft dit voorstel eerder met de netbeheerders besproken in de werkgroep Industrie en Bedrijven. Daarbij vroeg de markt onder andere aandacht voor voldoende handelingsperspectief in de wintermaanden en voor een uniforme en duidelijke wegingskaart. Deze punten zijn vervolgens in het voorstel verwerkt.

Met het nieuwe ontwerpbesluit zet de ACM nu een volgende stap. De transporttarieven voor bedrijven met een aansluiting groter dan 3×80 ampère worden tijdsafhankelijk: gebruik van het net op rustige momenten wordt goedkoper, terwijl grootverbruikers op drukke momenten meer betalen (zie figuur 1). De invoeringsdatum is 1 januari 2028.

Nieuw voorstel voor huishoudens en kleinverbruikers

Tegelijkertijd komt de ACM met een afzonderlijk ontwerpbesluit voor huishoudens en bedrijven met een kleine aansluiting tot en met 3×80 ampère. Dit gaat verder dan alleen een tijdsafhankelijk aspect. Nu betalen huishoudens grotendeels een vast nettarief op basis van hun aansluiting. In het nieuwe systeem blijft ongeveer een derde van het nettarief vast. Ongeveer twee derde wordt berekend op basis van het daadwerkelijke aantal kWh dat van het net wordt afgenomen. Het tarief per afgenomen kWh verschilt vervolgens per tijdstip: tijdens drukke uren is dit hoger en tijdens rustige uren lager.

De tijdsafhankelijke tarieven kennen rustige en drukke momenten en verschillen tussen zomer en winter (zie figuur 2). Volgens de ACM moet dit ervoor zorgen dat elektriciteitsgebruik verschuift naar momenten waarop meer ruimte beschikbaar is op het elektriciteitsnet. Netbeheerders verwachten hierdoor een verlaging van de piekbelasting door huishoudens met 10 procent, waarmee ruimte ontstaat om ongeveer 700.000 extra woningen aan te sluiten zonder netverzwaring. De invoering voor kleinverbruikers volgt 1 januari 2029.

Energieopslag geeft netgebruikers handelingsperspectief

ESNL ziet tijdsafhankelijke nettarieven als een belangrijke stap richting een energiesysteem waarin flexibel netgebruik daadwerkelijk wordt beloond. Energieopslag speelt daarin een belangrijke rol. Met een batterij achter de meter kan elektriciteitsgebruik worden verschoven tussen verschillende momenten. Daarmee kan opslag netgebruikers helpen om hun gebruik beter af te stemmen op momenten waarop er meer ruimte op het elektriciteitsnet beschikbaar is en tegelijkertijd geld te besparen.

Daarbij is het wel belangrijk dat huishoudens en bedrijven ook de mogelijkheid en hulp hebben om goed op de nieuwe prijsprikkels te reageren. Zo moet de business case haalbaar blijven, wat door het einde van de salderingsregeling en bijkomende zaken als dubbele energiebelasting vanaf 2027 niet vanzelfsprekend is.

ESNL zal reageren op de ACM-consultaties

ESNL is positief over de beweging naar nettarieven die gebruikers stimuleren om rekening te houden met de beschikbare netcapaciteit. Tegelijkertijd moet de precieze vormgeving ervoor zorgen dat flexibiliteit daadwerkelijk kan worden ontsloten en dat investeringen in energieopslag, waar nodig, worden gestimuleerd.

De ontwerpbesluiten liggen nu ter consultatie. ESNL zal de ontwerpbesluiten de komende periode verder beoordelen en daarbij specifiek kijken naar de gevolgen en kansen voor energieopslag en flexibel netgebruik.